Zasada 3°C i Punkt Rosy – Fizyka w służbie przyczepności

Normy ISO 8502-4 i NORSOK M-501 wymagają, by temperatura stali była min. 3°C powyżej punktu rosy. Ten bufor chroni przed niewidoczną kondensacją, która niszczy przyczepność powłoki.

Niewidzialna bariera dla farby

Każdy malarz wie, że nie maluje się na mokrej powierzchni. Ale „mokra" nie zawsze oznacza pokryta widocznymi kroplami deszczu. Największym wrogiem malarza jest mikroskopijna warstwa kondensatu, która osadza się na stali, gdy jej temperatura spada poniżej punktu rosy. Punkt rosy to temperatura, w której powietrze (będące mieszaniną gazów i pary wodnej) staje się nasycone i nie może już „utrzymać" więcej wilgoci, więc jej nadmiar skrapla się na chłodnych powierzchniach. Malowanie na takiej powierzchni to jak malowanie na warstwie wody – farba nie zwilży stali, nie zakotwiczy się w jej profilu, a przyczepność (adhezja) będzie drastycznie obniżona.

Dlaczego akurat +3°C?

Normy, w tym NORSOK M-501 oraz ISO 8502-4, są bezlitosne: temperatura podłoża musi być o co najmniej 3°C wyższa od temperatury punktu rosy. Dlaczego ten margines jest konieczny? Ponieważ warunki na budowie są dynamiczne. Temperatura stali w cieniu może być inna niż na słońcu, a wiaterek może szybko schłodzić element. Dodatkowo, przyrządy pomiarowe mają swoje błędy wskazań. Te 3 stopnie to nasz „bufor bezpieczeństwa", gwarantujący, że woda na pewno nie skropliła się na powierzchni. Jeśli różnica jest mniejsza (tzw. Delta T < 3°C), ryzyko jest zbyt duże – malowanie jest zabronione.

Skutki zignorowania fizyki

Wilgoć uwięziona pod powłoką to nie tylko słaba przyczepność. W przypadku farb poliuretanowych wilgoć reaguje z utwardzaczem (izocyjananem), powodując gazowanie (powstawanie pęcherzyków CO2) i matowienie powłoki. W przypadku gruntów cynkowych wilgoć może zaburzyć proces utwardzania. Dlatego psychrometr (do pomiaru wilgotności i temperatury powietrza) oraz termometr dotykowy to najważniejsze narzędzia w kieszeni inspektora – ważniejsze nawet niż miernik grubości.